Sunday, February 27, 2011

അമ്രപാലിയും ഈജിപ്തും തമ്മില്‍ എന്ത്?




If you take me out of this venerable silence of mine, I will be like a dead fish,
dragged out of the sea, unburied.
Inside,I am a different, starry night, a tree
ecstatic, supplicating. . . .
I am getting richer, as I get poorer in words and speech. 

From The Case of Silence
 MariaKentrou-Agathopoulou



കാലത്തിന്റെ ഇരുകൈകളാണ് രാവും പകലും എങ്കില്‍ രാത്രി സ്ത്രീയും പകല്‍ പുരുഷനും എന്ന പുരാവൃത്തം സംസ്കാരങ്ങളിലൂടെ പടര്‍ന്ന് കിടപ്പുണ്ട്. സാമൂഹികവും ചരിത്രപരവുമായ കാരണങ്ങള്‍ കൊണ്ട് ഉണ്ടായ കര്‍മ്മാനുസൃതമായ ഒരു വേര്‍തിരിവ് ആയിരിക്കാം ഇതിനു പിന്നില്‍ എന്ന് കരുതാനും ന്യായമുണ്ട്. Nomadic ജീവിതം വെടിഞ്ഞ് ഗൃഹസ്ഥനാവുന്ന മനുഷ്യന് വേട്ടയാടുകയും ഭക്ഷണം കൊണ്ടു വരികയും ചെയ്യുന്ന പുരുഷന് പകലും അവന്റെ വിശ്രമത്തിനും സ്വസ്ഥയ്ക്കുമുള്ള ഇടമൊരുക്കുന്ന സ്ത്രീക്ക് രാത്രിയും എന്ന ദൈനംദിന സത്യം നിലനില്പ്പായിരുന്നു. ഇതില്‍ നിന്ന് പകര്‍ന്നതാവാം രാവും പകലുമായുള്ള സ്ത്രീപുരുഷ വേര്‍തിരിവ്. സാമൂഹികമായ കാരണങ്ങളില്‍ ഉത്ഭവിച്ച ഈ ഭിന്നാര്‍ത്ഥം പകല്‍ കാലത്തിന്റെ പുരുഷത്വമായും രാത്രി സ്ത്രീത്വമായും കഥകളിലും മിത്തുകളിലും സാഹിത്യത്തിലും വ്യാപിച്ചതിന്റെയും അടയാളപ്പെട്ടതിന്റെയും സൂചന പൌരസ്ത്യവും പാശ്ചാത്യവുമായ ജ്ഞാന നിര്‍മ്മിതികളില്‍ ഉടനീളം കാണാം. സൂര്യന്‍ അവനും നിലാവ് അവളും ആണ് ഭാഷയില്‍. അപ്പോളോയും ലൂനയും കാലസ്വത്വങ്ങളുടേ ലിംഗാവിഷ്കാരത്തിന്റെ ആദിമ പരിച്ഛേദങ്ങളാണ്. ഇതില്‍ നിന്ന് മിത്തുകളിലൂടെയും സാഹിത്യത്തിലൂടെയും ആത്മീയതയിലൂടെയും ശരീരരാഷ്ടീയത്തിലൂടേയും പരിണമിച്ച ഒരു വലിയ തുടര്‍ച്ചയാണ് രാത്രിയും, നിഗൂഢതയും ആയി സ്ത്രീക്കുള്ള കല്പിതബന്ധം.

അരിസ്റ്റോട്ടില്‍ Metaphysics-ല്‍ പൈത്തഗോറസിനെ ഉദ്ധരിച്ചുകൊണ്ട് വൈരുദ്ധ്യങ്ങളുടെ ഒരു പട്ടിക നിരത്തുന്നുണ്ട്. അതിര്-അതിരില്ലായ്മ, ഒറ്റ-ഇരട്ട, വലത്-ഇടത്, നിശ്ചലത-ചലനം, വെളിച്ചം-ഇരുട്ട് എന്നിവയ്ക്കൊപ്പമാണ് പുരുഷന്-സ്ത്രീ എന്ന ദ്വന്ദ്വം സമര്‍പ്പിക്കപ്പെടുന്നത്. പൈത്തഗോറിയന്‍ പട്ടികയുടെ ഒത്ത നടുക്ക്, മറ്റു ദ്വന്ദ്വങ്ങളെ വിശദീകരിച്ചുകൊണ്ടാണ് പുരുഷ-സ്ത്രീ ദ്വന്ദ്വത്തിന്റെ സ്ഥാനം എന്നു മാത്രമല്ല, പട്ടികയിലെ എല്ലാ അംഗങ്ങളിലും ആദ്യത്തേതിന് രണ്ടാമത്തേതിലും അപേക്ഷിച്ച് പ്രകടമായ പ്രാധാന്യവും പ്രായോഗികമായ നന്മയും കല്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. തുടര്‍ന്ന് പാശ്ചാത്യരീതിശാസ്ത്രങ്ങളില്‍ ഉടനീളം ആണ്മയെ വെളിച്ചവും നന്മയുമായും പെണ്മയെ ഇരുട്ടും തിന്മയുമായും ചേര്‍ത്തു വായിക്കുന്നത് പതിവായി. പൈത്തഗോറിയന്‍ ദ്വന്ദ്വങ്ങളുടെ പട്ടിക ഇതിനാല്‍ സ്വത്വ നിര്‍വചനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അര്‍ത്ഥകല്പനകള്‍ക്കുള്ള മെറ്റഫിസിക്കല്‍ അടിസ്ഥാനമായി തന്നെ വര്‍ത്തിക്കുന്നു. അതുവഴി വൈരുദ്ധ്യാത്മകമായ ദ്വന്ദ്വങ്ങളില്‍ പടര്‍ന്നു കയറിയ പ്രായോഗികവും ദാര്‍ശനീകവുമായ അസമത്വമാകട്ടെ സാമൂഹികമായ അസമത്വനിര്‍മ്മിതിക്ക് സമാന്തരമായ ഒന്നാണ്. ഈ ദ്വൈത യുക്തിക്ക് മിത്തുകളുടെ രൂപീകരണത്തിലുള്ള പങ്ക് എന്താണെന്നും അതിലൂടെ നിര്‍മ്മിക്കക്കപ്പെട്ട അധികാരശ്രേണി സമൂഹ മനസ്സില്‍ എത്ര രൂഢമൂലമാണെന്നും ലെവി സ്റ്റ്രോസ് വിശദമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.

പഴയ നിയമം വിവരണം ആരംഭിക്കുന്നത് വെളിച്ചമുണ്ടാവട്ടെ എന്ന കല്പനയില്‍ നിന്നാണല്ലോ. വെളിച്ചം ഉണ്ടായതോടെ രാത്രിയേ ഇരുട്ടായി (പുനര്‍)നിര്‍വചിക്കുകയാണ് പിന്നെ. അപ്പോള്‍ ആദിമമായത് ഇരുളാണെന്നത് സുവിശേഷത്തിന്റെ സുന്ദരമായ കാവ്യഭാവനയില്‍ പതുങ്ങിയിരിക്കുന്ന വ്യാജോക്തിയായിരിക്കണം! ചൈനീസ് മിത്തിക്കല്‍ സങ്കല്പ്പമായ ഇരുണ്ട സ്ത്രൈണ പ്രാഗ്രൂപം ( dark feminine archetype) ‘യിന്‍’ സര്‍ഗ്ഗശക്തിയുടെ ഉറവിടമായും മൂല്യഗര്‍ഭമായും ആണ് സങ്കല്പ്പിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത് എന്നു ചേര്‍ത്തു ചിന്തിക്കുമ്പോള്‍ സ്ത്രീ എന്ന മെറ്റഫറിന്റെ വ്യാപ്തിയും പരിണാമവും കുറേകൂടി തെളിയുന്നു. സര്‍ഗാത്മകത തന്നെ സൃഷ്ടിയുടെ മെറ്റഫറിക്കല്‍ മാതൃരൂപങ്ങളില്‍ നിന്ന് വേര്‍പെടുത്തി സ്വയം പുനരടയാളപ്പെടുത്തുന്ന കാലത്ത് സ്വാഭാവികമായി ഈ അര്‍ത്ഥങ്ങള്‍ കുഴമറയുകയും ചെയ്യുന്നു. എന്നാല്‍ സ്ത്രീ എന്ന മെറ്റഫര്‍ ഇന്നും രാത്രിയാണ്. രാത്രി നിശബ്ദമാണ്, രഹസ്യമാണ്, സാധ്യതകളാണ്. കീഴടക്കാന്‍ കാത്ത് കിടക്കുന്ന ഭൂഖണ്ഢങ്ങളേക്കുറിച്ചുള്ള ആഖ്യാനങ്ങളില്‍ എല്ലാം ഭൂമി ഇരുണ്ട രഹസ്യമാണല്ലോ, വശീകരിക്കുന്ന മോഹിനിയായോ ഭയപ്പെടുത്തുന്ന യക്ഷിയായോ മറഞ്ഞുകിടക്കുന്നവള്‍. Helen Cixous, അടക്കപ്പെട്ട സ്ത്രീ അമര്‍ഷങ്ങളെക്കുറിച്ചെഴുതുമ്പോള്‍ പ്രതിരൂപമായ മെഡൂസയെ രാത്രിയുടെ സാമ്രാജ്യാധികാരിയായിട്ടാണ് സങ്കല്പിച്ചത് എന്നത് യാദൃശ്ചികമല്ല. പക്ഷെ ആ സങ്കല്പം പകല്‍-തെളിച്ചം-അറിവ് എന്ന പഴയ അധികാരശ്രേണിയുടെ തന്നെ ഒരു പ്രതിബിംബമേ ആകുന്നുള്ളു.
Cixous പറയുന്നു : തന്റെ ഭൂമിക ഇരുട്ടാണെന്ന് സ്ത്രീ പഠിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. നീ ആഫ്രിക്കയാണ്; നീ ഇരുളാണ് ; ഇരുണ്ടതുകൊണ്ട് നീ അപായകരമാണ് ; ഇരുട്ട് ഒന്നും വെളിപ്പെടുത്തുന്നില്ല, അതുകൊണ്ട്, നീ ഭീതിതവും ആണ്. ( Laugh of Medusa)

എന്നാല്‍ രാത്രിക്ക് പരമാധികാരിയാവാന്‍ കഴിയുന്നതെങ്ങിനെ? സ്വയം വെളിപ്പെടാതിരിക്കാനല്ലെ ഇരുട്ടിനു കഴിയൂ? നിശബ്ദമായി അര്‍ത്ഥരഹിതമോ അര്‍ത്ഥഗര്‍ഭമോ ആയി നില്‍ക്കുന്നത് അറിവിന്റെ പരമാധികാരപ്രഖ്യാപനത്തിന്റെ മറുപുറം അല്ലെ?. പരമാധികാരങ്ങളേ മറച്ചിടുന്നതിലും ഉപരി മറുപുറമായി വര്‍ത്തിക്കുന്നതാവില്ലെ ആ നിലനില്‍പ്പിന്റെ ഹേതു തന്നെ? തെളിച്ചം, വ്യക്തത, വിശ്വാസ്യത, യുക്തി ഇതൊക്കെ അറിവിന്റെ സ്പഷ്ടമായ പാരാമീറ്ററുകളായും, കലങ്ങിയതും, അവ്യക്തമായതും, തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ലാത്തതുമായ അയുക്തികളൊക്കെ അറിവാധികാരത്തിന്റെ പരിധികളില്‍വരാത്തതുമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന ഒരു സമ്പ്രദായം തന്നെയുണ്ട് സാമൂഹികമായ ജ്ഞാനനിര്‍മ്മിതിയില്‍. പെണ്ണിന്റെ ബുദ്ധി പ്രശ്നമായോ പ്രഹസനമായോ പ്രഹേളികയായോ ഒക്കെ അറിയപ്പെടുന്നത് ഈ സാമൂഹികാവസ്ഥയുടെ തുടര്‍ച്ചയായിട്ടായിരുന്നല്ലൊ.


A woman demonstrator kisses an armed riot-police officer during civil protests in Egypt. 
Photo seen on this page
മിത്തിക്കല്‍ സങ്കല്‍പ്പങ്ങളിലെ സ്ത്രീ കല്പനകളേക്കുറിച്ച് ഇത്രയും ഓര്‍ക്കാന്‍ ഇടയായത് ചില രാഷ്ടീയ-സാമൂഹ്യാന്തരീക്ഷങ്ങളുടെ പ്രക്ഷുബ്ധമായ വര്‍ത്തമാനതയ്ക്കപ്പുറം പലതും ഉണ്ടെന്ന് തോന്നിയപ്പോഴാണ്. ലോകത്തിന്റെ മൂടിക്കിടന്ന ഒരു പാതിയില്‍ ആന്തരികമായ ചില വിപ്ലവങ്ങള്‍ നടക്കുന്നു ; സര്‍വ്വാധികാരികളേ ജനകീയമായ വൈകാരികത കീഴ്പ്പെടുത്തുന്നു. ചരിത്രപരമെന്നും അല്ലെന്നും ഘോഷിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു വിപ്ലവത്തിലൂടെ, പ്രത്യേകിച്ച് ഒരു പ്രത്യയശീലമൊ താത്വീകാടിത്തറയൊ ഇല്ലാത്ത ചില മാറ്റങ്ങള്‍ രാജ്യങ്ങള്‍ക്കും ജനതകള്‍ക്കും സംഭവിക്കുന്നു. അതു ഹിമപാതം പോലെ രാജ്യങ്ങളില്‍ നിന്ന് രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് പരക്കുന്നു. വിടവുകള്‍ ചിക്കി ചികഞ്ഞ്, ഒന്നും മനസ്സിലാവാതെവന്ന് പണ്ട് വായിച്ചു മറന്ന ഒരു പുസ്തകത്തിലേക്ക്, ഒരു കഥയിലേക്ക് വെറുതെ തിരിച്ചെത്തി.ആനന്ദിന്റെ വ്യാസനും വിഘ്നേശ്വരനും; കഥാകൃത്ത് സ്വയം കര്‍തൃത്വം/അധികാരം നിഷേധിക്കുന്ന രണ്ടു കഥകളാണ് അതില്‍. ഇതില്‍ രണ്ടാമത്തെ കഥ അമ്രപാലിയുടേതാണ്. പണ്ട് അമര്‍ച്ചിത്രകഥകളില്‍ അമ്രപാലിയുടെ വെള്ളപൂശപ്പെട്ട കഥ വായിച്ചിട്ടുണ്ട്. വജ്ജിയിലെ നഗരവധുവും ബിംബിസാരന്റെ കാമുകിയുമായ ഒരുവള്‍ മാനാസാന്തരപ്പെട്ട് ബുദ്ധാനുയായി ആവുന്ന ഒരു സദാചാരകഥ. എപ്പോഴൊക്കെയോ അമ്രപാലി മഗ്ദലനയേപ്പോലെ മനസ്സില്‍ ചോദ്യങ്ങളുമായിട്ട് വന്നിട്ടുണ്ട്. ആനന്ദിന്റെ, അഥവാ, തീവണ്ടിയാത്രയ്ക്കിടയില്‍ തന്റെ അമ്രപാലിയെ ആനന്ദിനു പരിചയപ്പെടുത്തിക്കൊടുക്കുന്ന വര്‍ദ്ധമാനന്റെ അമ്രപാലി ഒരു സ്ത്രീയെന്നതിലുപരി കാലാനുരൂപമല്ലാത്ത അവ്യവസ്ഥമായ ഒരു അറിവിന്റെ പ്രതിനിധിയാണ്. അവള്‍ സ്ത്രീയാണെന്നത് മേല്‍പ്പറഞ്ഞ ദ്വന്ദങ്ങളുടെ ഒരു മിത്തിക്കല്‍ തുടര്‍ച്ച മാത്രമായിരിക്കണം. മഗധത്തിന്റെ സര്‍വ്വാധിപത്യവും വജ്ജിയുടെ ജനാധിപത്യവും സൈദ്ധാന്തികമായി ഒരുപോലെ ഭ്രഷ്ടാക്കുന്ന അമ്രപാലിയുടെ കഥ വര്‍ദ്ധമാനന്റെ ആഖ്യാനത്തില്‍ പൂര്‍ണ്ണമല്ലാതെ സ്വതന്ത്രമായിത്തീരുന്നു. തഥാഗതന്‍ രണ്ടു രംഗങ്ങളില്‍ മാത്രം പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് പിന്‍വാങ്ങുന്നതേയുള്ളു. തീപിടിച്ച കാടിനുമുകളില്‍ അരുവിയില്‍ നിന്ന് കുതിര്‍ത്തിയ ചിറകിലെ വെള്ളം തളിച്ച് തീയണയ്ക്കാന്‍ വൃഥാ ശ്രമിക്കുന്ന ഒരു ചെറുകിളിയായിട്ടാണ് ബുദ്ധന്‍ അവളേ അറിയുന്നത്. മഴയുടെ ദേവനായ ഇന്ദ്രനോട് അവള്‍ പറയുന്നു. ഫലം നല്‍കുന്ന പ്രവര്‍ത്തി ചെയ്യാതിരിക്കലിലാണ് അങ്ങ് ബുദ്ധികാണുന്നതെങ്കില്‍ ഫലം നല്‍കാത്ത പ്രവര്‍ത്തി ചെയ്യുന്നതിലാണ് ഞാന്‍ ബുദ്ധികാണുന്നതെന്ന്.

തന്നെ വിചാരണ ചെയ്യുന്ന പ്രതിനിധിസഭയോട്, മഗധത്തോടാണ് അവള്‍ക്ക് കൂറ് എന്ന് ആരോപിക്കുന്ന വജ്ജിവാസികളോട് ജനാധിപത്യമെന്നാല്‍ ഒരു രാഷ്ട്രമല്ല, ഒരു ജനതയാണ് എന്ന് വിളിച്ചു പറയുന്നു അമ്രപാലി. രാഷ്ട്രങ്ങള്‍ ജനതയായിട്ട് കൊടുങ്കാറ്റു പോലെ ഉണരുന്നത് കാണുമ്പോള്‍ അമ്രപാലിയെ എങ്ങിനെ ഓര്‍ക്കാതിരിക്കും, ഒരു ‘സ്ത്രീ’ ആയി എന്നതിലുപരി ഒരു മെറ്റഫര്‍ ആയി?

ക്ലിയോപാട്രയെപ്പോലെ, മഗ്ദലനയേപ്പോലെ, ചരിത്രഘട്ടങ്ങളിലേക്ക് നടന്നടുക്കുന്ന ഒരു ആള്‍ക്കൂട്ടത്തെപ്പോലെ, നിര്‍വ്വചനാതീതമായി, രൂപീകരിക്കപ്പെടാതെ, സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട വ്യവസ്ഥയായല്ലാതെ അസ്ഥാപിതമായ ഒരു അവസ്ഥയായി, സ്പിനോസയുടെ 'multitude' പോലെ തെളിയപ്പെടാതെ കിടക്കാനുള്ള മോഹമാണ് ഈജിപ്ത്. ചരിത്രാതീതമായ ഒരു ജനതയില്‍ നിന്ന് ഒരു രാഷ്ട്രമായി ചുരുക്കപ്പെട്ട ഈജിപ്തിന്റെ നിശബ്ദ വിപ്ലവത്തിന് ഭാവിയും സമാപ്തിയുമല്ല ഒരു മെറ്റഫറിന്റെ സൌന്ദര്യവും മൂല്യവുമായിരിക്കണം ഉള്ളത്. ഒരുപക്ഷെ, എല്ലാ സാമൂഹിക ജലപ്രളയങ്ങളേയും പോലെ, അതു മാത്രമായിരിക്കും ഉള്ളത്. കാട്ടുതീയില്‍ വെന്തു മരിക്കുന്ന കൊച്ചുകിളിയുടെ വിഫലമായ അവിവേകം പോലെ ഒരു നീതികഥയുടെ മെറ്റഫറാവുക എന്നത്.

ANTONY.
I am dying, Egypt, dying:
Give me some wine, and let me speak a little.

CLEOPATRA.
No, let me speak; and let me rail so high
That the false huswife Fortune break her wheel,
Provok'd by my offence.

ANTONY.
One word, sweet queen:
Of Caesar seek your honour, with your safety.--O!

CLEOPATRA.
They do not go together.

ANTONY.
Gentle, hear me:
None about Caesar trust but Proculeius.

CLEOPATRA.
My resolution and my hands I'll trust;
None about Caesar.

(Antony and Cleopatra iv, xv, 41- )



************************

9 comments:

ഗുപ്തന്‍ said...

അനിയതവും ക്ഷുബ്ധവുമായ സ്ത്രൈണ പ്രകൃതിയിൽ നിന്ന് ക്രമവും താളവുമുള്ള ലോകം നിർമ്മിച്ചെടുക്കുന്ന പുരുഷനായ സ്രഷ്ടാവിന്റെ കഥക്ക് മനുഷ്യകഥകൾ വാമൊഴികളായി പകർന്നുതുടങ്ങിയകാലത്തോളം പഴക്കമുണ്ട്. നിർമമനും സ്വന്തം ഉള്ളിലെ പൂർണ്ണതയിൽ തന്നെ ‘കുരുങ്ങി’പ്പോയവനുമായ സ്രഷ്ടാവിനെ പ്രകോപിപ്പിച്ച് സൃഷ്ടിയിലേക്ക് നയിക്കുന്ന സ്ത്രൈണപ്രകൃതിയുടെ കഥ പിന്നീടെപ്പോഴോ വന്നതാണ്. അത്തരം കഥകളിലാകട്ടെ സൃഷ്ടി പ്രലോഭനം/പ്രകോപനം വഴി ദ്രവ്യപ്രപഞ്ചത്തിലേക്ക് കുരുങ്ങിപ്പോയ അനാദിയായ ചൈതന്യത്തിന്റെ തടവറമാത്രമായി.

രണ്ടുതലത്തിലും സ്ത്രീ സ്വത്വത്തെ നയിക്കപ്പെടേണ്ടവളും ഒതുക്കപ്പെടേണ്ടവളും ആയി നിർവചിക്കാനേ ഈ കഥകളുടെ ചങ്ങലകൾ ഉപകരിച്ചുള്ളൂ. ഒരുപാട് വിഷം വലിച്ചെടുത്ത ആ മിത്തിനെ ആഘോഷമായി കൊണ്ടാടാനുള്ള ശ്രമം കണ്ടപ്പോൾ വല്ലായ്മയാണാദ്യം തോന്നിയത്. പക്ഷെ വായിച്ചെത്തിയപ്പോൾ ഇവിടെ പറയാനാഗ്രഹിക്കുന്നത് മറ്റെന്തോ ആണെന്ന് തികച്ചും ബോധ്യമായി. എവുജീൻ ദെലക്ര്വായുടെ പ്രസിദ്ധമായ ഫ്രെഞ്ച് വിപ്ലവ ചിത്രത്തിൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ മാറുതുറന്നിട്ട സ്ത്രീരൂപത്തിൽ വരച്ചിരിക്കുന്നത് പെട്ടെന്ന് ഓർമവന്നു. ഒരുപക്ഷെ ഈ പോസ്റ്റിന് ഉതകുന്ന ഒരു ചിത്രമായിരുന്നേനേ അത്. http://www.shmoop.com/media/images/large/french-revolution.jpg . വിപ്ലവത്തെ മുന്നിൽ നിന്ന് നയിച്ച സ്വാതന്ത്ര്യം എന്ന ആശയം പിന്നെ എങ്ങനെ നിയമങ്ങളിൽ കുടിയേറിമരിച്ചു എന്ന് ഓർത്തപ്പോൾ ഒടുവിൽ എടുത്തുവച്ച നോവിക്കുന്ന ചിത്രത്തിനുപോലും തികഞ്ഞ അന്വർത്ഥത.

ഈജിപ്തിലെ വിപ്ലവത്തെക്കുറിച്ച് വായിച്ചപ്പോൾ ക്രമവും സ്വാതന്ത്ര്യവും ദിവസേന നൂറായിരം തവണ ഉരുക്കഴിക്കുന്ന പാശ്ചാത്യമാധ്യമങ്ങൾക്ക് പരുവപ്പെട്ട മനസ്സ് അതിനെ ആശങ്കയോടെയാണ് നോക്കിക്കണ്ടത്. സ്ഥിരത എന്ന വിഗ്രഹവൽക്കരിക്കപ്പെട്ടവാക്കിന് തടവറ എന്നൊരർത്ഥമുണ്ടെന്ന് പതിയെപ്പതിയെ മനസ്സിലായി. ഗ്രാമങ്ങളിൽനിന്ന്, നഗരപ്രാന്തങ്ങളിൽ നിന്ന് ഒഴുകിവന്ന പതിനായിരങ്ങൾ ഈജിപ്തിന്റെ നഗരവീഥികളിൽ നിറഞ്ഞപ്പോൾ, സ്റ്റേറ്റ് പോലീസിന്റെ അക്രമങ്ങളെ അവർ സമചിത്തതയോടെ നേരിട്ടപ്പോൾ, ആദ്യദിവസങ്ങളിൽ അക്രമം കാട്ടിയ ജനക്കൂട്ടത്തെ അവർതന്നെ നിയന്ത്രിച്ചപ്പോൾ, പ്രകടനത്തിനിടെ പരിക്കുപരിയവരെ പ്രതിഷേധക്കാർ തന്നെ ശുശ്രൂഷിച്ചപ്പോൾ, വിശക്കുന്നവർക്ക് ഭക്ഷണവും ദാഹജലവുമെത്തിക്കാൻ അവർ തന്നെ കരുതൽ കാട്ടിയപ്പോൾ, കേടുപറ്റിയ തെരുവുകൾ നന്നാക്കാനും അഴുക്കായ നഗരചത്വരങ്ങൾ കഴുകാനും അവർ തന്നെ മുന്നിട്ടിറങ്ങിയപ്പോൾ ജനക്കൂട്ടത്തിന്റെ ‘സ്ത്രൈണത’, അക്രമത്തിലേക്ക് വഴുക്കുന്ന ആൺകൂട്ടത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ എന്തോ ഒന്ന്, മൂർത്തമായി വെളിപ്പെടുന്നത് കൌതുകം എന്നതിലേറെ ആശ്വാസത്തോടെയാണ് വായിച്ചത്. ശ്രീ ഇവിടെ പറഞ്ഞതുപോലെ ജനതയാണ് രാഷ്ട്രമല്ല ജനാധിപത്യം എന്ന് ഈജിപ്തിലെ ചത്വരങ്ങൾ വിളിച്ചുപറയുകയായിരുന്നു.

(അനിയതമായ എന്തിനെയും ഭയക്കുന്ന മനസ്സാണെന്റേതും. വ്യക്തതകളിൽ കുടിയേറിയാൽ കിട്ടുന്ന സുരക്ഷിതത്വങ്ങൾക്ക് അടിപ്പെട്ടമനസ്സ്. ഇരുട്ടിനെ, രാത്രിയേ, തുറന്നുപോകാനും കുതറിച്ചാടാനുമുള്ള ത്വരകളെ ഭയക്കുന്നമനസ്സ്. പുരുഷപ്രകൃതിയെന്ന് ആശ്വാസംകൊള്ളാനോ ഊറ്റംകൊള്ളാനോ സാധിക്കുന്നുമില്ല. ഇതൊന്നും ഈജിപ്തിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്ന കടംകഥയല്ലെന്ന് ചുരുക്കം)

(contd).

ഗുപ്തന്‍ said...

അനിയതമായ ജനഹിതം മുഖമില്ലാത്ത ജനക്കൂട്ടമായി തെരുവുകളിലേക്കൊഴുകിയതിന്റെ വന്യമായ സൌന്ദര്യം ഒരു തരത്തിൽ കഴിഞ്ഞു. ഇനി അത് നിയതമായ ഏതെങ്കിലുമൊക്ക് രൂപങ്ങളിലേക്ക് പടർന്നുകയറി സ്വയം നഷ്ടപ്പെടുന്നത് നമ്മൾ കാണും. പ്രായോഗികതയുടെ പരിമിതികൾ എല്ലാ വിപ്ലവങ്ങളെയും ആ ഒരു ദശാസന്ധിയിൽ എത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. എടുക്കുന്ന നിയതരൂപം ആ ജനത്തിന് ഏറ്റവും നന്മയുള്ളതാകട്ടെ എന്ന് ആശിക്കുന്നു.

പക്ഷെ ഈജിപ്തിൽ വെളിപ്പെട്ടതൊന്നും അവസാനിച്ചിട്ടില്ല എന്നാണ് മിഡിൽ ഈസ്റ്റിൽ മുഴുവൻ പടരുന്ന ശുഭോദർക്കമായ അസ്വസ്ഥതകളിൽ നിന്ന് മനസ്സിലാകുന്നത്. ഒരുപക്ഷെ ഈജിപ്തിലെ ചത്വരങ്ങളിൽ വന്നുകൂടിയ ജനക്കൂട്ടം അവരുടെ നിഴലുകളെ സ്വഭവനങ്ങളിലേക്ക് മടക്കിയയച്ചിട്ട് അദൃശ്യമായ ഏതോ ഇടനാഴികളിലൂടെ ഒരു ജനത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിലേക്ക് ഒഴുകിപ്പോവുകയായിരുന്നില്ലേ? സ്ഥിരതകളുടെ തമ്പുരാന്മാരുടെ ഉറക്കം കെടുത്തുന്ന ഊർജമായി അവർ ഒരായിരം ഇടങ്ങളിലേക്ക് കരങ്ങൾകൊരുത്ത് പാട്ടുപാടി നടക്കൂന്നത് എനിക്ക് കാണാം.

കുഞ്ഞുകുരുവിയുടെ അവിവേകമല്ല, കൊടും തീയിലേക്ക് തൂവിപ്പോകുന്ന ജലകണത്തിന്റെ നിസ്സാരതയുമല്ല. നിർമമമായ പൌരുഷങ്ങളെ ഉറക്കത്തിൽ നിന്ന് വിളിച്ചുണർത്തി ക്രിയാബദ്ധരാക്കുന്ന ഒരായിരം മുഖങ്ങളുള്ള ഊർജ്ജം. ലക്ഷോപലക്ഷം ഉറവകളിലേക്ക് സ്വയമുണരാനറിയുന്ന ഊർജ്ജം. അതിനെ സ്ത്രൈണമെന്ന് അറിഞ്ഞ്, നമസ്കരിക്കുന്നു.

(നീണ്ട കമന്റിനു മാപ്പ്. മറ്റൊരിടത്ത് എഴുതാനിരുന്നതാണ് ഈ വിഷയം-- ഇതിനോട് സാമ്യമുള്ള ഒന്നുമല്ല: ഈജിപ്ത് തരുന്ന പ്രതിക്ഷകളെപ്പറ്റി. നീ ഇതെഴുതിയപ്പോൾ എന്തോ വലിയ ആശ്വാസം കൊണ്ട് ഇങ്ങനെ എഴുതിപ്പോയതാണ്.)

sree said...

മനു, thanks a lot daa :)
‘നയിക്കപ്പെടേണ്ടവളോ ഒതുക്കപ്പെടേണ്ടവളോ’ എന്നിടത്ത് ‘അവള്‍’ എന്നു മാത്രം ചേരുന്നതിനെക്കുറിച്ചു തന്നെയാണ് ഞാന്‍ പറയാന്‍ ശ്രമിച്ചത്. അത് സാമൂഹികമായ പെണ്ണ് എന്ന സ്വത്വത്തിനൊട് അത്ര വലിയ ബന്ധമൊന്നും ഇല്ലാത്ത ഒരു കാര്യാണ് എന്ന് മനസ്സിലാക്കിയതിന് നന്ദി. സ്ത്രീ എന്ന ആശയത്തിലൊക്കെ പെണ്ണിനെക്കാണുന്ന മഹാന്മാരാണ് ചുറ്റും. നീ ഇത്രേം പറഞ്ഞതുകൊണ്ട് ഇനി ആരും ഇത് അങ്ങിനെ വായിച്ചു വക്കില്ലല്ലോ ;)

gnostic മിത്തുകളിലെയും സാംഖ്യ ദര്‍ശനങ്ങളിലേയും സ്ത്രീ, പ്രകോപനം/ പ്രലോഭനം എന്ന ആശയം orgi (WRG-> urge, orgy) 'വിഷം’ വലിച്ചെടുക്കാനുള്ള മോറല്‍ സ്റ്റോറികളായി പരിണമിച്ചിട്ടുണ്ട് കാലാകാലം, അല്ലെ? അതിനെ ഒരു antithesis എന്ന അര്‍ത്ഥത്തില്‍ മാത്രം കാണാന്‍ സാധിക്കുകയില്ലെ എന്നു ചോദിച്ചു നോക്കായിരുന്നു.

തികച്ചും അരാഷ്ടീയപരമായ ഒരു റൊമാന്റിക് take ആയിട്ടാവും ഒരുപക്ഷെ ഈജിപ്തിനെക്കുറിച്ച് ഞാന്‍ പറഞ്ഞത് മനസ്സിലാവുക എന്നു കരുതിയിരുന്നപ്പോഴാണ് riot ഉം revolution ഉം തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസത്തേക്കുറിച്ച് ഇങ്ങനൊന്ന് ഒരു കൂട്ടുകാരന്‍ ഇന്നയച്ചു തന്നത്. Westernized എന്ന ഒരു വാക്കില്‍ ഈ ആശയം ഒതുങ്ങുന്നില്ലാന്നു കൂടി തോന്നുന്നു പക്ഷെ. ആനന്ദ് തന്നെ വേറെ എവിടെയോ പറയുന്നുണ്ട്, സംഭവങ്ങളെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കാന്‍ കാലത്തിനകത്തു നില്‍ക്കാം, പക്ഷെ ആശയങ്ങള്‍ക്ക് കാലത്തിന്റെ ഈ ഫ്രേം വര്‍ക്ക് പോരാ എന്നോ മറ്റോ.

sree said...

bytw, ആ പടം ഞാന്‍ പോസ്റ്റില്‍ ഇടുന്നു :)

ഗുപ്തന്‍ said...

ശ്രീ, ബദ്യൂവിന്റെ പ്രഭാഷണപ്പകർപ്പ് വായിച്ചു. രാഷ്ട്രത്തിലുണ്ടാകുന്ന മാറ്റത്തിന്റെ ദിശനിർണയിക്കുന്ന പ്രക്രിയ ബോധപൂർവം ഏറ്റെടുക്കാത്തിടത്തോളം ഈജിപ്തിന്റെ തെരുവുകളിൽ നാം കണ്ടതും കലാപം എന്നേ വിളിക്കപ്പെടുകയുള്ളൂ, അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിക്കുന്ന ചിന്തയിൽ. രൂപബദ്ധവും സമയബദ്ധവും ആവണം എന്ന് വിപ്ലവത്തെത്തന്നെ അച്ചിലിട്ട് വാർത്തെടുക്കേണ്ടത് വിപ്ലവചിന്താകുതുകികളുടെ ജീവിതായോധനത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. ഒരു പ്രോഗ്രാം മുന്നിൽ കണ്ട ഏത് വിപ്ലവമാണ്, മുന്നിൽ നിന്ന് നയിക്കാൻ മുതിർന്ന ചിന്തകരുണ്ടായിരുന്ന ഏത് വിപ്ലവമാണ് പ്രതിലോമപരതയുടെ ആലസ്യത്തിലേക്ക് വീണുപോയിട്ടില്ലാത്തത് എന്ന ചോദ്യത്തിൽ നിന്നുകൂടിയാണ് ചരിത്രത്തിന്റെ അവസാനം എന്ന സങ്കല്പം ഉണ്ടായതെന്ന് അവരാരും അംഗീകരിക്കുകയുമില്ല.

എന്തായാലും പ്രായോഗികരാഷ്ട്രീയത്തിൽ മുങ്ങിക്കുളിച്ചു നിൽക്കുന്നവന് ‘തികക്ക്ചും അരാഷ്ട്രീയമായ, റൊമാന്റിക് റ്റേയ്ക്ക്’ ആയിട്ടേ നമ്മൾ രണ്ടുപേരും എഴുതിയിട്ടതിനെ വായിക്കാനാവൂ. മാറ്റത്തിന്റെ ഗതിനിർണയത്തെ അന്തിമ മാനദണ്ഡമാക്കുമ്പോൾ ബദ്യൂവും ആ ദിശയിലേക്കാണ് നീങ്ങുക. ഈ ചിന്തയിൽ അവഗണിക്കപ്പെടാനിടയുള്ളത് ശക്തമായ ഒരു പൊളിറ്റിക്കൽ ഓർഗനൈസേഷന്റെ സംഘാടനചാതുര്യമില്ലാതെ തന്നെ ഇത്ര വലിയ അളവിൽ ബഹുജനം എങ്ങനെ ഈ രാഷ്ട്രീയ പ്രക്രിയയിൽ പങ്കാളി ആയി എന്നതാണ്. നീ തന്നെ മുൻപൊരിക്കൽ സൂചിപ്പിച്ചതുപോലെ പാശ്ചാത്ത്യമെന്നോ പൌരസ്ത്യമെന്നോ വേർതിരിക്കാനാവാത്ത ചില പൊതുബോധങ്ങൾ, ഉൾച്ചേരലിൽ പരമാവധി ‘ഡിറ്റാച്ച്മെന്റ്’ അനുവദിക്കുന്ന, ഒരു ഐഡിയോളജി ഏറ്റുചൊല്ലേണ്ട ആവശ്യമില്ലാത്ത, ഇന്റർനെറ്റ് പോലെയുള്ള മാധ്യമങ്ങളിൽ രൂപം കൊള്ളുന്നതാണ് ഈജിപ്തിലേപ്പോലെ ഒരു ജനക്കൂട്ടത്തെ സാധ്യമാക്കിയതെന്നാണ് എനിക്ക് തോന്നുന്നത്. ഇക്കാര്യത്തിൽ ശ്രീക്ക് കൂടുതൽ പറയാനുണ്ടാവും എന്ന് വിചാരിക്കുന്നു. ഒരുപക്ഷെ അടുത്തൊരു ലേഖനം തന്നെ :)

അരുൺ കുമാർ said...

Interesting. Couldn't really expect something like this when I saw the title. The question of political instincts can really be complicated, rt?

അ‌ബ്ദു. said...

പോസ്റ്റിലെ വിഷയുമായി നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെട്ടല്ലാതെ വരികൾക്കിടയിൽ കണ്ട ഒരു കൗതുകത്തിലാണ്‌ ഈ കമന്റ് എഴുതിതുടങ്ങുന്നത്.

വൈരുദ്ധ്യങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ,'ആദ്യത്തേതിന് രണ്ടാമത്തേതിലും അപേക്ഷിച്ച് പ്രകടമായ പ്രാധാന്യവും പ്രായോഗികമായ നന്മയും കല്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുവെന്ന്' ശ്രീ പറയുന്ന ആ പട്ടികയിലെ രണ്ടാമത്തെ കാര്യങ്ങളുടെ തുടർച്ച ശരിക്കും കൗതുകമുണർത്തുന്നു,(അതിരില്ലായ്മ,ഇരട്ട, ഇടത്,ചലനം,പിന്നെ സ്ത്രീയും) ആ അർഥത്തിലെങ്കിലും അതിനെരു വിപരീത സാധ്യതയുള്ളതായി തോന്നുന്നു.

ഈജിപത് തീർച്ചയായും പ്രതീക്ഷ തന്നെയാണ്‌. പക്ഷേ അത്തരം വിപ്ലവങ്ങളുടെ തുടർച്ചകൾ ഗുപ്തൻ പറഞ്ഞപോലെ വളരെ 'നിർഭാഗ്യകരമായ' ഒരു നിയതരൂപത്തിലേക്ക് മാറുക എന്നത് ഒരു അനിവാര്യതയാണ്‌ എന്നു വരുമ്പോൾ പ്രധാനമാവുന്നത്, അത്തരം രൂപങ്ങളെ, ഏത് രീതിയിലുള്ളതായാലും‘ അതിന്റെ ഉള്ളിൽനിന്ന് തന്നെ നവീകരിക്കുക എന്ന ജോലികൂടി വിപ്ലവത്തിന്റെ ഭാഗമാക്കുക എന്നതാണ്‌, അതിനവരെ പ്രേരിപ്പിക്കുക എന്നതാണ്‌ . "continuous revolution" എന്നൊക്കെ പറയുന്നത് അതിനെകൂടിയാവാം. അതിനുപകരം 'ഒരു പൊളിറ്റിക്കൽ ഓർഗനൈസേഷന്റെ സംഘാടനചാതുര്യമില്ലാത്ത ജനക്കുട്ടം' എന്നൊക്കെ പറഞ്ഞുള്ള ഈ വെര്‍ച്വല്‍ കുളിരുകോരലുകള്‍ അത്ര നല്ലതായി തോന്നുന്നില്ല.

ഈ പടം കണ്ടിരുന്നോ http://photoblog.msnbc.msn.com/_news/2011/01/28/5941833-demonstrations-in-egypt-turn-violent-while-some-demonstrators-kiss-the-police

sree said...

അബ്ദു, ‘നിയതരൂപങ്ങളെ’ നവീകരിക്കുന്നത് വിപ്ലവത്തിന്റെ തന്നെ അജണ്ഡയില്‍പ്പെടുമ്പോള്‍, ഒരു വാര്‍പ്പു മാതൃകയല്ലെ അവിടെ ഉരുവപ്പെടുന്നത്? അത് എന്തുകൊണ്ടോ ഞാന്‍ പറഞ്ഞ പട്ടികയിലെ രണ്ടാമത്തെ മാതൃകകളുമായി യോജിക്കുന്നില്ലെന്നു തോന്നുന്നു. അതിരില്ലായ്മ അതിരിനെ ഭംഗിക്കുന്നതു പോലെ, ഇരട്ട ഒന്നിനെ നിര്‍വ്വചിക്കുകയും നിരാകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതു പോലെ, നിശ്ചലതയും ചലനവും ഒരേ temporality യെ അനുസൃതമാവുന്നതുപോലെ, വിപ്ലവത്തിനും ഈ other ;) ഉണ്ടായല്ലെ തീരു? continuous revolution എന്നതിന് ആശയപരമായ നിലനില്‍പ്പുണ്ടാവണമെങ്കില്‍ നവീകരിക്കുക എന്ന preconceived ‘ജോലി’ വിപ്ലവത്തിന്റെ ഭാഗധേയമാവാതിരിക്കണം, ഒരുപക്ഷെ. വളരെ synthetic ആയ ഒരു argument ആണ്. based on pure illusions :)

പൊളിറ്റിക്കല്‍ ഓര്‍ഗ്ഗനൈസേഷന്റെ സംഘടനചാതുര്യമില്ലാത്തത് എന്ന് ഗുപ്തന്‍ പറഞ്ഞത് ഒരു വെര്‍ച്ചുവല്‍ തലത്തില്‍ മാത്രമാണെന്നൊ അതില്‍ ഒരു elation ഉണ്ടെന്നു തന്നെയോ എനിക്ക് തോന്നിയില്ല എന്നും പറയട്ടെ. definitely it speaks about a still unnamed change. 'unnamed' and that is it. :)

sree said...

@ അബ്ദു ആ ചിത്രം എല്ലാം പറയുന്നുണ്ട് . thanks.

Post a Comment